GoGo Blog

УБ ба хяналт хичээлийн УДШ-2 оноо

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Thu, 10 May 2012 13:14:19 ULAT

Оюутны нэр	Авсан оноо			Нийт	тооцогдох оноо
Оюутны нэр	1	2	3	Нийт	тооцогдох оноо
Болорцэцэг	5	5	5	15	10
Золбоо	2.5	0	5	7.5	5
Энх-Эрдэнэ	2.5	0	5	7.5	5
Батбаяр	2.5	0	5	7.5	5
Хаш-Эрдэнэ	2.5	0	2.5	5	3.3
Тамир	5	0	5	10	6.7

НББ үндэс хичээлийн сорил-3 т орох сэдвийн агуулга

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Wed, 2 May 2012 15:35:43 ULAT

1. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндсэн ойлголтууд

- НББ-ийн зорилго түүний хэрэгжилт

- НББ-ийн үүсэл хөгжил

- НББ-ийн практикт нөлөө үзүүлдэг байгууллагууд

- НББ-ийн мэдээллийн систем болох нь, мэдээллийн хэрэглэгчид

2. Нятглан бодох бүртгэлийн хууль эрх зүйн орчин

- НББ-ийн хууль

- Аудитын тухай хууль

3. НББ-ийн нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн зарчим

4. Дансны тухай ойлголт

- Данс гэж юу вэ? Түүнийг ашиглах нь

- Дансны энгийн ба давхар бичилт

- Дансны ангилал, кодчилол

5. Балансын тухай ойлголт

- Балансын тухай ойлголт

- Хөрөнгө, өр төлбөр, эзний өмч

- Балансад гарах өөрчлөлт

6. НББОУС түүний бүтэц

- НББОУС түүнийг гаргадаг байгууллагууд

- НББОУС түүний бүтэц

7. НББ-ийн орчлын тухай

- Ажил гүйлгээг шинжлэх

- Ажил гүйлгээг журналд бүртгэх

- Ерөнхий дэвтэрт шилжүүлэн бичих

- Тохируулаагүй шалгах баланс гаргах

- Тохируулга бичилт хийх

- Тохируулсан шалгах баланс гаргах

- Санхүүгийн тайлан бэлтгэх

- Хаалтын бичилт

8. Орлогын тайлан бэлтгэх

- Олон үе шаттай орлогын тайлан

- Нэг үе шаттай орлогын тайлан

9. НББ-д тавигдах шаардлага

- Баримтжуулалт

- Үнэ, үнэлгээ өртөг тооцох

- Тооллого тооцоо бодолт

- Алдаа ба залруулга

- Ажлын хүснэгт

Удирдлагын бүртгэл ба хяналт УДШ-1оноо

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Tue, 10 Apr 2012 11:51:56 ULAT

Удирдлагын бүртгэл ба хяналт УДШ-1оноо

Оюутны нэр	Авсан оноо		Нийт
Оюутны нэр	Тест	Бодлого	Нийт
Болорцэцэг	4	10	14
Золбоо	3	13	16
Энх-Эрдэнэ			0
Батбаяр	2	8	10
Дондогбал	3	3	6
Хаш-Эрдэнэ	3	5	8
Тамир	4	8	12
Пүрэв-Очир	4		4
Гүндсамба	3		3

Удирдлагын бүртгэл ба хяналт бие даалт УДШ

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Wed, 4 Apr 2012 12:15:45 ULAT

Удирдлагын бүртгэл ба хяналт бие даалт УДШ

д/д	Сэдэв	Оюутны нэр
1	Тодорхой бус байдалд шийдвэр гаргах нь	Болорцэцэг
2	Зардлын бүтцийн шинжилгээ	Золбоо
3	Зардал-Үйлдвэрлэл-ашгийн хамраалын шинжилгээ	Энх-Эрдэнэ
4	Ашиг, борлуулалт ба өртөг зардал	Батбаяр
5	Ялгаварт зардлын шинжилгээ	Дондогбал
6	Төсөвлөлт	Хаш-Эрдэнэ
7	Санхүүгийн тайлангийн шинжилгээ	Тамир
Бие даалт аваагүй оюутан өөрийн биеэр ирж сэдэв авна уу Бие даалт хураалгах хугацаа
4 сарын 21, хураалгаснаас хойш 7 хоногийн дотор хамгаалсан байна.
УДШ-1 4.06-нд
УДШ-2 4.27-нд

НББ үндэс бие даалтын сэдэв хугацаа

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Wed, 4 Apr 2012 12:03:27 ULAT

НББ үндэс бие даалтын сэдэв хугацаа

д/д	Сэдэв	Оюутны нэр
1	НББ-ийн үндсэн ойлголтууд	Төгөлдөр
2	НББ-ийн хууль эрх зүйн орчин	Ба. Мөнгөнчимэг
3	Дансны тухай ойлголт	Отгонзаяа
4	Балансын тухай ойлголт	Ариунаа
5	НББОУС түүний бүтэц	Солонго
6	АШБ түүнийг хөтлөх	Сарантуяа
7	НББ-ийн орчил	Ганболд
8	Орлогын тайлан бэлтгэх	Буянхишиг
9	НББ-ийн баримт баримтжуулалт	Билгүүн
10	НББ-ийг хөтлөх үе шатууд	Тулгабаатар
11	Бараа материалын байнгын ба цаг үеийн систем	Сарнай
Бие даалт аваагүй оюутан өөрийн биеэр ирж сэдэв авна уу Бие даалт хураалгах хугацаа
4 сарын 18, хураалгаснаас хойш 7 хоногийн дотор хамгаалсан байна.

Байгууллагын дотоод хяналт

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Thu, 29 Mar 2012 12:06:43 ULAT

Дотоод хяналтын бүтэц /систем/ гэдэг нь өөрийн бизнесийн үйл ажиллагааг аль болох үр ашигтай, эмх замбараатай хөтлөн явуулах удирдлагын бодлогыг дагаж мөрдүүлэх, хөрөнгийн аюулгүй байдлыг хангах, зальт үйлдэл болон алдаанаас сэргийлэх, илрүүлэх, нягтлан бодох бүртгэлийг үнэн зөв ба иж бүрэн хөтлөх, санхүүгийн тайлангуудыг цаг хугацаанд нь найдвартай үнэн зөв бэлтгэх бололцоог хангах зэрэг удирдлагын өмнөө тавьсан зорилгод хүрэхийн тулд аж ахуйн нэгжийн удидлагын зүгээс авч явуулж байгаа бодлого ба горим журмын цогц юм.

Дотоод хяналтын бүтцийн тухай ойлголт нь зөвхөн нягтлан бодох бүртгэлтэй холбоотой асуудал биш бөгөд аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг бүхэлд нь хамарч байдаг илүү өргөн цар хүрээтэй ойлголт юм.
Дотоод хяналтын бүтэц нь дотоод хяналтын орчин, нягтлан бодох бүртгэлийн тогтолцоо, дотоод хяналтын горим гэсэн 3 хэсгээс бүрдэл болно.
Дотоод хяналтын орчин
Дотоод хяналт болон түүний ач холбогдолын талаар байгулулагын удирдлагын мэдлэг, баримталж буй байр суурь, түүнтэй холбоотойгоор авч явуулж буй арга хэмжээний нэгдлийг дотоод хяналтын орчин гэнэ.
Хяналтын орчны үнэлгээнд дараах хүчин зүйлс нөлөөлнө.
-   Удирдлагын үзэл баримтлал, ажлын арга барил
-   Захирлуудын зөвлөл болон хяналтын зөвлөлийн үйл ажиллагаа
-   Байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалт, эрх үүргийн хуваарилалт
-   Боловсон хүчний бодлорго
-   Удирдлагын зүгээс ашиглаж буй хяналтын аргууд
-   Дотоод аудиторын эрх үүрэг болон бусад
Сайтар зохион байгуулагдсан хяналтын орчин нь хяналтын горимуудын эцсийн үр дүнг нэмэгдүүлж байдаг хэдий ч хяналтын орчин нь дангаараа дотоод хяналтын бүтэцийн үр дүнтэй байдлыг хангаж чадахгүй юм.
Нягтлан бодох бүртгэлийн тогтолцоо
Аудитын үйл ажиллагааг оновчтой төлөвлөх буюу ажил гүйлгээ боловсруулагч аж ахуйн нэгжийн санхүүгийн бүртгэл хөтлөх хэрэгсэл болох данс, бүртгэл ба ажил үйлдлийн нэгдлийг нягтлан бодох бүртгэлийн тогтолцоо гэнэ. Энэ тогтолцоо нь ажил гүйлгээ болон үйл явдлыг тогтоон тодорхойлж, цуглуулж, бодож ангилж, бүртгэж, хураангуйлан нэгтгэж тайлагнадаг.
Дотоод хяналтын горим
Дотоод хяналтын горим гэдэг нь хяналтын тусгай зорилгод хүрэхийн тулд хяналтын орчноос гадны байгууллагын удирдлагын зүгээс нэмж хэрэгжүүлж буй бодлого болон журмуудаас бүрдэж байдаг. Эдгээр нь байгууллага дахь ажил гүйлгээний боловсруулалт болон холбогдох мэдээллийг хадгалах, хөрөнгийн аюулгүй байдлыг хангах талалар үндэслэл бүхий дүгнэлт гаргахад чиглэгдэж байдаг.
Компьютержсэн мэдээллийн систем дэх дотоод хяналт
Нягтлан бодох бүртгэлийн программ ашиглан санхүүгийн тайланг бэлтгэдэг буюу компьютержсэн мэдээллийн системтэй орчинд аудит хийх үеийн дотоод хяналтын бүтцийн үнэлгээ нь дараах байдалтай байна.
Компьютержсэн мэдээллийн систем нь гар ажиллагаатай системийг бодвол хүний нүдэнд үзэгдэх бодит нотолгоо үлдээх нь бага бөгөөд уг системд олон хүн оролцох боломжтой байдаг. Компьютержсэн мэдээллийн системд тавих ерөнхий хяналт болон нягтлан бодох бүртгэлийн хэрэглээний программд тавигдах тусгай хяналтуудыг бүрдүүлнэ.
Компьютержсэн мэдээллийн системийн ерөнхий хяналт нь дотоод хяналтын ерөнхий зорилго биелэгдэж байгаа эсэхийг үндэслэлтэйгээр магадлах зорилготой.
1.   Зохион байгуулалт ба удирдлагын хяналт
a.   Хяналттай холбоотой бодлого, журам
b.   Хоорондоо уялдаа бүхий ажил үүргийг зохих ёсоор тусгаарласан эсэх
2.   Хэрэглээний программ боловсруулалт болон ажиллагаанд тавих хяналт
a.   Шинэ буюу шинэчлэгдсэн системийн туршилт, хэрэгжүүлэлт
b.   Хэрэглээний системд хийсэн өөрчлөлт
c.   Системийн баримт бичгийн ашиглалт
3.   Системийн ажиллагаанд тавих хяналт
a.   Зөвшөөрөгдсөн программ ашиглаж байгаа эсэх
b.   Системийг зөвшөөрөгдсөн зориулалтаар ашиглаж байгаа эсэх
c.   Компьютерийг зөвшөөрөлтэй боловсон хүчнүүд ажиллуулж байгаа эсэх
d.   Боловсруулалтын явц дахь алдааг илрүүлж, залруулж байгаа эсэх
4.   Системийн программ хангамжинд тавих хяналт
a.   Системийг зөвшөөрлийн дагуу үр ашигтай боловсруулсан эсэх
b.   Системийн программ хангамж ба баримт бичгийг зөвхөн зөвшөөрөлтэй боловсон хүчнүүд хүрэх эрхтэй эсэх
5.   Мэдээ оруулалт болон программд тавих хяналт
a.   Системд оруулж байгаа ажил гүйлгээнд зөвшөөрөл олгох бүтэц бүрэлдэн тогтсон эсэх
b.   Мэдээлэл болон программд хүрэх эрхийг зөвхөн зөвшөөрөлтэй боловсон хүчнүүдээр хязгаарласан эсэх
6.   Компьютержсэн мэдээллийн системийн найдвартай ажиллагааг хангахад чиглэсэн бусад хамгаалалтууд
a.   Мэдээ болон системийг хуулбарлан архивлаж хадгалах
b.   Хулгайд алдах, санаатай болон санамсаргүй тохиолдлоор эвдрэх
c.   Гамшиг сүйрэл учирсан тохиолдолд өөр газар орчин боловсруулалтаа үргэлжүүлэх нөхцлөөр хангах
Компьютержсэн мэдээллийн системийн хэрэглээний программд тавигдах тусгай хяналтууд нь бүх ажил гүйлгээ нь зөвшөөрөгдсөн бөгөөд үнэн зөв бүртгэгдсэн, цаг хугацаандаа боловсруулагдсан гэдгийг үнэдслэлтэйгээр магадлах зорилготой.
1.   Орцод тавих хяналт
a.   Компьютерээр боловсруулахаас өмнө ажил гүйлгээг зохих ёсоор зөвшөөрсөн эсэх
b.   Ажил гүйлгээ орхигдоогүй, нэмэгдээгүй давхардаагүй, зүй бусаар өөрчлөгдөгүй байх
c.   Буруу ажил гүйлгээг залруулсан эсэх
2.   Боловсруулалт ба компьютержсэн мэдээллийн системд тавих хяналт
a.   Ажил гүйлгээнүүдийг зохих ёсоор боловсруулсан эсэх
b.   Ажил гүйлгээ орхигдоогүй, нэмэгдээгүй, давхардаагүй,зүй бусаар өөрчлөгдөөгүй байх
c.   Боловсруулалтын явцад илрүүлсэн алдааг цаг хугацаанд нь залруулсан эсэх
3.   Гарцад тавих хяналт
a.   Боловсруулалтын үр дүн үнэн зөв эсэх
b.   Гарцыг зөвхөн зөвшөөрөлтэй боловсон хүчнийг цаг хугацаанд нь гарцаар хангадаг эсэх
c.   Зөвшөөрөгдсөн зохих боловсон хүчнийг цаг хугацаанд нь гарцаар хангадаг эсэх
Компьютержсэн мэдээллийн систем дэх ерөнхий хяналтууд нь гол төлөв дээрх маягаар хоорондоо хамааралтай хяналтууд байдаг ба тэдгээрийн ажиллагаа нь хэрэглээний программд тавих хяналтанд суурь болдог.
Иймээс хэрэглээний програмд тавих хяналтуудыг шалгахаасаа өмнө ерөнхий хяналтуудыг шалгах нь илүү үр ашигтай байна.

Лекц үргэлжлэл (НББ үндэс)

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Thu, 29 Mar 2012 12:01:49 ULAT

Хэрэв тооллогоор бараа материал, ямар нэгэн хөрөнгө илүүдвэл түүнийг орлого болгон бүртгэнэ. Жишээ нь:

Дт мөнгөн хөрөнгө (холбогдох хөрөнгө) ххх

Кт бусад орлого (олз)

Тооллогоор гэмтэж, муудсан бараа материал, хэрэгцээгүй эд хөрөнгийг илэрүүлбэл цаашид ашиглах боломжгүй гэсэн комиссын акт тавигдсан үед түүнийг данснаас хасаж бичилт хийнэ. Дт бусад алдагдал (гарз) ххх

Кт холбогдох хөрөнгө ххх

Хэрвээ тэдгээр хөрөнгийг ямар нэгэн хэмжээгээр худалдан борлуулбал дээрх бичэлтээс гадна дараах бичилтийг хийнэ. Дт мөнгө (авлага)

Кт Бусад орлого (олз)

Алдаа залруулга.

Бүртгэлийн үйл ажилгааны явцад анхан шатны болон нягтлан бодох бүртгэлийг хөтлөх, бүртгэх үйл ажилгаанд ямар нэг хэмжээгээр алдаа гарна. Үүнийг илрүүлж залруулах нь нягтлан бодогчдын үүрэг юм. Алдааг гарч байгаа байдлаас нь хамааруулж дараах байдлаар ангилж болно. Үүнд:

· цифрийг сольж бичих 4253₮ гэсэн дүнг 4235 гэж бичих

· орон алдах 12000 гэсэн дүнг 1200 гэж бичих

· ажил гүйлгээг бүртгэлгүй орхих

· тухайн тайлант хугацаанд илрээгүй боловч дараа бүртгэлийн үед автоматаар засагдах алдаа

· тухайн үед илрээгүй, дараагын үед илэрэхгүй алдаа

· дүгнэх хуулах шилжүүлэн бичих үед гарах алдаа.

Практикт алдааг илрүүлэх дараах алхамууд байж болно.

· Шалгах балансыг гаргаж үлдэгдлийг дүгнэж үзэх хэрвээ дансны дебет, кредитийн дүрмээр нэг дансны дебетээс нөгөө дансны кредитэд адил дүнгээр бичсэн бол алдаа илрэхгүй.

· Нийлбэр дүнг гаргахдаа буруу нэмээгүй бол дансны үлдэгдэл бүрийг шалгаж үзэх шаардлага гардаг ба зөрүү дүнг 9-н тоонд хуваахад тэгш хуваагдаж байвал уг алдаа нь орон алдах ба цифр сольж бичсэн байх магадлалтай.

· Дебет ба кредит баганад бичих дүнг багана андуурч бичсэн байж болно. Энэ тохиолдолд зөрүү дүнг 2-т хувааж үзэхэд андуурч бичсэн тоо өнгөөрөө харагдана.

· Шалгах балансын дүнг ерөнхий дэвтрийн дүнтэй тулгаж, данс бүрээр уг дүнгүүд зөв бичэгдсэн болохыг шалгана.

· Ерөнхий дэвтэрт бичэгдсэн дүнгүүд нь журналаас шилжүүлэн бичихдээ зөв бичигдсэн болохыг шалгах хэрэгтэй. Энэ тохиолдолд дебет, кредит дүнг сольж бичих болон орон андуурсан ба цифр сольж бичсэн аль ч алдааг илрүүлж болох юм.

Гаргасан алдааг залруулах нь нягтлан бодогчын үүрэг байна. Алдааг залруулахад хэрэглэх практик нь:

· Алдаатай тоо буюу дүнгийн дээгүүр нэг зураасаар дарж түүнийхээ дээр зөв гэсэн дүнгээ бичих. Энэ залруулга нь анхан шатны баримтанд мөрдөгдөхгүй.

· НББ-н бичилтийн хувьд ихэвчлэн журналын бичилтээр алдааг залруулна.

Жишээ нь: НББ-ийн журнал юмуу ерөнхий дэвтэрт бичигдсэн дүн нь алдаатай илэрхийлэгдсэн гэж үзье.

12678900₮ гэж бичих дүнг 12768900₮ гэсэн бичилтээр хийж цифр андуурч бичих алдаа гаргасан гэвэл 12768900₮ -ийн дээгүүр нэг зураасаар дарж зөв тоог дээр нь харгалзуулан бичнэ.

Ажил гүйлгээг бүртгэх явцад дансны ангилалтыг буруу хийх эсвэл данс андуурч бичилт хийх зэрэг алдаа гардаг. Энэ үед НББ –ийн журналын бичилтээр алдааг залруулна. Жишээ нь: нягтлан бодогч ажил гүйлгээг бүртгэж шалгах баланс гаргах явцдаа 120000₮ -ийн бараа материалыг авлага дансанд андуурч бүртгэсэн болохыг илрүүлсэн энэ үед НББ-н журналын бичэлтээр алдааг залруулна.

Ажлын хүснэгт

Санхүүгийн тайланг гаргахын тулд нягтлан бодогчид тухайн тайлангийн хугацаанд гарсан бүх ажил гүйлгээг боловсруулж бүртгэсэн байх ёстой бөгөөд энэ үйл ажиллагааны явцад зохих хэмжээнд ажлын баримтуудыг бэлтгэнэ. Эдгээр баримтууд нь :

- санхүүгийн тайланд нөлөөлөх өгөгдлүүдийг орхилгүйгээр иж бүрнээр авч үзэх

- Санхүүгийн тайланг хянахад нотолгоо баримт болно.

Иим ажлын баримтын нэг нь ажлын хүснэгт байдаг. Ажлын хүснэгт нь санхүүгийн тайлан гаргахын өмнө үе шат бөгөөд тохиргоо бичилтийг орхилгүйгээр зөв хийх, дансны үлдэгдлийг гаргахад арифметик алдаа гаргасан эсэхийг шалгах, санхүүгийн тайлан гаргах үйл явцыг хөнгөвчлөх зорилгоор хийдэг албан ёсний бус маягт юм. Ажлийн хүснэгт нь нягтлан бодогч нарын үйл ажилгаанд:

Санхүүгийн тайлан бэлтгэх
Тохиргоо бичилт хийх
Хаалтын бичилт хийх зэрэгт тусалдаг.

Ажлын хүснэгт нь толгойн хэсэг, дебет, кредит гэсэн хос багана бүхий таван баганаас бүрдэнэ. Энэ таван хос багана нь:

Шалгах баланс
Тохируулах бичилт
Тохируулсаны дараах шалгах баланс
Орлогын тайлан
Баланс гэсэн баганууд байдаг.

Ажлын хүснэгтийн ерөнхий загвар:

	Дансдууд
	дебет	Шалгах баланс
	кредит	Шалгах баланс
	дебет	Тохируулах бичилт
	кредит	Тохируулах бичилт
	дебет	Тохируулсаны дараах шалгах баланс
	кредит	Тохируулсаны дараах шалгах баланс
	дебет	Орлогын тайлан
	кредит	Орлогын тайлан
	дебет	Баланс
	кредит	Баланс

Балансад гарсан өөрчлөлтүүд

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Thu, 15 Mar 2012 12:43:04 ULAT

Балансад гарсан өөрчлөлтүүд

Балансад гарах өөрчлөлтүүд нь ажил гүйлгээний шинж чанараас хамааран янз бүр байж болох бөгөөд балансын үндсэн элементүүд болох хөрөнгө, өр төлбөр, эзний өмчтэй хамааруулан авч үзнэ.

Балансад гарах өөрчлөлтийг

Хөрөнгө доторх өөрчлөлт
Хөрөнгө, өр төлбөр зэрэг нэмэгдэх өөрчлөлт
Хөрөнгө, өр төлбөр зэрэг хорогдох өөрчлөлт
Эзний өмчтэй холбогдох өөрчлөлт гэж анилна.

· Хөрөнгө доторх өөрчлөлт нь нэг хөрөнгийн данс нэмэгдэхэд нөгөө хөрөнгийн данс хорогдоно.

Жишээ нь: 01.05-нд 1 000 000Т-ийн авлага цуглуулсан гэвэл: Энд мөнгө данс нэмэгдэж, авлага данс буурна.

01.05-нд Дт Мөнгө 1 000 000

Кт Авлага 1 000 000

· Хөрөнгө, өр төлбөр зэрэг нэмэгдэх өөрчлөлт:

Жишээ нь: Бэлтгэн нийлүүлэгчээс 1.10-нд 200 000Т-ийн түүхий эд материал зээлээр худалдаж авсан. Түүхий эд материалын данс нэмэгдэнэ, Өглөг данс нэмэгдэнэ

01.10-нд Дт Түүхий эд материал 200 000

Кт Өглөг 200 000

· Хөрөнгө, өр төлбөр зэрэг хорогдох өөрчлөлт:

Жишээ нь 2.10-нд бэлтгэн нийлүүлэгчид 200 000Т-ийн өглөгийг төлсөн гэвэл Мөнгө, өглөг зэрэг хорогдож байна.

2.10-нд Дт Өглөг 200 000

Кт Мөнгөн 200 000

Эзний өмчийн хэсэгт нөлөөлдөг дараах үйл ажиллагаа байна.

· Эзний хөрөнгө оруулалт

· Эзний татан авалт

· Орлого

· Зардал

Эдгээрийг эзний өмчид хэрхэн нөлөөлхийг харуулбал

Дт Эзний өмч Кт

- Хөрөнгийн + Хөрөнгө оруулалт

Т атан авалт

-Зардал + Орлого

шинээр аж ахуйн нэгж үүсгэн байгуулахад бүрдүүлэх материал

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Wed, 21 Dec 2011 10:29:53 ULAT

Аж ахуйн нэгж байгуулж, улсын бүртгэлд бүртгүүлэхэд бүрдүүлэх бичиг баримт

Үүсгэн байгуулж буй аж ахуйн нэгжийн хариуцлагын хэлбэрээс шалтгаалахгүйгээр бүх төрлийн хариуцлагын хэлбэрийн аж ахуйн нэгжүүд доорхи материалуудыг нийтлэг бүрдүүлнэ.
Үүнд:

Нэрийн сонголтын баталгаажуулалт – Улсын бүртгэлийн албанд хандаж, өөрсдийн сонгосон оноосон нэр нь улсын хэмжээнд давхардаж буй эсэхийг шалгуулан, давхардаагүй тохиолдолд баталгаажуулна. Хэрэв давхардсан бол өөр онооосон нэрийн хувилбар гарган шалгуулна.
Тусгай зөвшөөрөл шаардлагатай үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэх бол холбогдох байгууллагаас авсан зөвшөөрөл – Аж ахуйн нэгжийн эрхлэх гэж буй үйлдвэрлэл, үйлчилгээ нь «Тусгай зөвшөөрөл шаардагдах үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрлийн тухай хууль» -д тусгай зөвшөөрөл авахаар заасан бол хуульд заасны дагуу холбогдох байгууллагаас тусгай зөвшөөрөл авна. Тусгай зөвшөөрөл шаардагдах ажил үйлчилгээний төрөл, зөвшөөрөл олгох эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтны нэр, утасны жагсаалтыг энэд хавсаргав.
Улсын бүртгэлийн тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт – Аж ахуйн нэгж байрлах нутаг дэвсгэрийн орон нутгийн төсвийн орлогын дансанд «Тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль» -д заасны дагуу компани, нөхөрлөл 1ОООО төгрөг, хоршоо 6000 төгрөг, банк, даатгалын байгууллага 2ОООО төгрөг, улс төрийн нам, олон нийтийн байгууллага 1ОООО төгрөг тус тус тушаана.
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл – Аж ахуйн нэгжийг үүсгэн байгуулж буй хөрөнгийн нэр, төрлийг балансын дансдуудад харуулсан «эхлэлтийн тайлан тэнцэл» -ийг гаргана.
Аж ахуйн нэгжийг үүсгэн байгуулах өргөдлийн маягт – Тус маягтыг Улсын бүртгэлийн албанаас авч, 2 хувь үйлдэнэ.
Үүсгэн байгуулагчдын анкет – Анкетын маягтыг Улсын бүртгэлийн албанаас авч болох бөгөөд анкетанд зургаа наасан байна. Түүнчлэн анкетанд иргэний үнэмлэхний хуулбарыг хавсаргана.
Байрны түрээсийн гэрээ – Аж ахуй нэгжийн оршин байрлаж буй хаягийг баталсан бичиг баримт болгож байрны түрээсийн гэрээг хавсаргана.

Түүнээс гадна: Үүсгэн байгуулж буй аж ахуйн нэгжийн хариуцлагын хэлбэрээс шалтгаалан дараахь материалуудыг нэмж бүрдүүлнэ.
Үүнд:

Хоршооны хувьд:

Бүх гишүүдийн хурлын протокол
Хоршооны дүрэм

Нөхөрлөлийн хувьд:

Нотариатаар баталгаажуулсан үүсгэн байгуулах гэрээ / Нөхөрлөл компани тухай хуулийн 20-р зүйлийн 2 дахь хэсэг, 28-р зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасны дагуу/
Гишүүдээс тухайн нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгийн талаар холбогдох байгууллагаас гаргуулсан баталгаа.

Хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийн хувьд:

Үүсгэн байгуулсан тухай эрх бүхий байгууллагын шийдвэр
Компанийн нотариатаар баталгаажуулсан дүрэм. /Компанийн тухай хуулийн 16-р зүйлд заасны дагуу/.
Гишүүдээс тухайн компанид оруулсан хөрөнгийн талаар холбогдох байгууллагаас гаргуулсан баталгаа
Дүрмийн санд хөрөнгө хүлээн авсан тухай гишүүдийн үйлдсэн акт
Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компанийн хувьд ГХОГХА-ын даргын тушаал болон сертификатын хуулбар

Хувьцаат компанийн хувьд:

Үүсгэн байгуулсан эрх бүхий байгууллагын шийдвэр ( тогтоол, портокол )
Хувьцааг нийтэд санал болгож худалдахыг зөвшөөрсөн Үнэт цаасны хорооны тогтоол
Компанийн нотариатаар баталгаажуулсан дүрэм / Компанийн тухай хуулийн 16-р зүйлд заасны дагуу/.
Хувьцааны төлбөрийг эд хөрөнгө болон оюуны өмчийг үнэлэх хэлбэрээр хийж байгаа бол эдгээр зүйлийн үнэн зөвийг тодорхойлсон шинжээчийн дүгнэлт
Ерөнхий захирал болон төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдийн анкет
Хувьцааны захиалга дүрмийн сангийн төлөвлөсөн хэмжээгээр бүрэн хийгдсэн тухай хөрөнгийн биржийн тодорхойлолт. Хувьцааны тархалтын мэдээ.
Хувьцааны төлбөр хийгдсэн баримт.

Төрийн (орон нутгийн) өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн газрын хувьд:

Үүсгэн байгуулсан эрх бүхий байгууллагын шийдвэр
Эрх бүхий байгууллагаар батлагдсан дүрэм
Иргэний гэрээний хуулбар

Ганц гишүүнтэй компани үүсгэн байгуулах баримт бичгийн жагсаалт

Өргөдлийн маягт /УБ-03/ бөглөж захирлын гарын үсгийн хэв маягийг нотариатаар гэрчлүүлэх
Үүсгэн байгуулах хурлын шийдвэр
Дүрэм
Иргэний үнэмлэхний хуулбар
Анкет
Эхлэлтийн баланс
Данс нээлгэх
Хөрөнгийн нэр үнийн дүнтэй жагсаалт
Хэрэв өөрийн мөнгийг бэлэн мөнгөөр хийж байгаа тохиолдолд дансанд төвлөрүүлэх
Тэмдэгтийн хураамж 10000 төгрөг

Олон гишүүнтэй компани үүсгэн байгуулах баримт бичгийн жагсаалт

Өргөдлийн маягт /УБ-03/ бөглөж захирлын гарын үсгийн хэв маягийг нотариатаар гэрчлүүлэх
Үүсгэн байгуулах хурлын тэмдэглэл
Шийдвэр
Дүрэм
Иргэний үнэмлэхний хуулбар
Анкет хүн тус бүр дээр
Эхлэлтийн баланс
Данс нээлгэх
Хөрөнгийн нэр, үнийн дүнтэй жагсаалт
Хэрэв өөрийн мөнгийг бэлэн мөнгөөр хийж байгаа тохиолдолд дансанд төвлөрүүлэх
Тэмдэгтийн хураамж 10000 төгрөг

Хоршоо үүсгэн байгуулах баримт бичгийн жагсаалт

Өргөдлийн маягт /УБ-03/ бөглөж хоршооны даргын гарын үсгийн хэв маягийг нотариатаар гэрчлүүлэх
Үүсгэн байгуулах хурлын тэмдэглэл, шийдвэр
Дүрэм /хавсралтаар Зээл олгох журам, Хадгаламж авах журам, Эрдсийн сан байгуулах журам/
Үүсгэн байгуулагчдын овог нэр, иргэний үнэмлэх, регистрийн дугаар, хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн дүн /биет төгрөгөөр/, оршин суух хаяг, утасны жагсаалт
Анкет, иргэний үнэмлэхний хуулбар
Эхлэлтийн баланс
Данс нээлгэх
Хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн жагсаалт
Хэрэв өөрийн мөнгийг бэлэн мөнгөөр хийж байгаа тохиолдолд дансанд төвлөрүүлэх
Тэмдэгтийн хураамж 6000 төгрөг

Аудитын компани үүсгэн байгуулахад бүрдүүлэх материал

Аудитын компани үүсгэн байгууллахад Сангийн яамнаас Аудитын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг авна. Аудитын үйл ажиллагаа явуулах тусгай зөвшөөрөл хүсэгч нь дараах шаардлагыг хангасан байх ёстой. Үүнд:

(1)       аудитын үйл ажиллагаа эрхлэгчид нь зөвхөн аудитор байх;
(2)       байгууллагын удирдлага /дарга, захирал/ болон мэргэжлийн шийдвэр гаргах эрхтэй албан тушаалтан нь мэргэшсэн нягтлан бодогчийн эрхийг хугацаагүй авсан бөгөөд аудитор байх;
(3)       үндсэн орон тооны 2-оос доошгүй аудитортай байх;
(4)       үйл ажиллагаа явуулах ажлын байр, техник хэрэгслээр хангагдсан байх;
(5)       энэ хуулийн 4 дүгээр зүйлд зааснаас бусад болон бусдад хараат болж болох үйл ажиллагаа эрхлэхгүй байх;
(6)       аудитын үйлчилгээний дотоод стандарттай байх;
(7)       аудитын байгууллагыг үүсгэн байгуулагч нь гадаадын иргэн бол тухайн байгууллагын нийт ажиллагсдын 70-аас доошгүй хувь нь Монгол Улсын иргэн байх.

Аудитын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл хүсэгч нь дараахь баримт бичгийг бүрдүүлнэ:

(1)       тусгай зөвшөөрөл олгохыг хүссэн өргөдөл;
(2)       тусгай зөвшөөрөл хүсэгч нь хуулийн этг ээд бол улсын бүртгэлийн гэрчилгээ;
(3)       аудиторуудын товч анкет;
(4)       аудиторуудын Нийгмийн даатгалын дэвтрийн хуулбар;
(5)       аудиторын байгууллага үүсгэн байгуулах шийдвэр;
(6)       аудитын байгууллагын дүрэм;
(7)       ажлын байртай болохыг тодорхойлсон баримт.
(8)       аудитын үйлчилгээний дотоод стандарт;

Шинээр байгуулагдсан хуулийн этгээдийн татварын албанд бүртгүүлэхэд бүрдүүлэх баримт бичиг

Хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь, гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (гэрээ) (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагчийн анкет (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагч нарын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь, гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (гэрээ) (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Гадаадын хөрөнгө оруулалтын газрын даргын тушаал, гэрчилгээний хуулбар
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагч (үүсгэн байгуулагч нь хуулийн этгээд бол гүйцэтгэх удирдлагын)-ийн анкет (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагч нарын иргэний үнэмлэх (хуулийн этгээд хөрөнгө оруулж байгаа бол улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар)-ийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд Татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (гадаадын хөрөнгө оруулалтыг нотлох баримт )
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Төрийн өмчит аж ахуйн тооцоотой үйлдвэрийн газар:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь,гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (гэрээ) (2 хувь)
Төрийн өмчийн хороотой гүйцэтгэх удирдлагын байгуулсан гэрээ
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх удирдлагын анкет (2 хувь)
Гүйцэтгэх удирдлагын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоотой үйлдвэрийн газар:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь, гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (гэрээ) (2 хувь)
Нийслэлийн өмчийн харилцааны газартай гүйцэтгэх удирдлагын байгуулсан гэрээ
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх удирдлагын анкет (2 хувь)
Гүйцэтгэх удирдлагын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Нөхөрлөл ББН: (бүх гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай)

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь,гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн гэрээ (2 хувь наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагчын анкет (2 хувь)
Үүсгэн байгуулагч нарын иргэний үнэмлэхийн,эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Гишүүдээс тухайн нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгийн талаар холбогдох байгууллагаас гаргуулсан баталгаа болон үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Нөхөрлөл ЗБН: (зарим гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай)

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь,гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн гэрээ (2 хувь наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагчын анкет (2 хувь)
Үүсгэн байгуулагч нарын иргэний үнэмлэхийн,эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Гишүүдээс тухайн нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгийн талаар холбогдох байгууллагаас гаргуулсан баталгаа болон үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Хадгаламж, зээлээс бусад үйл ажиллагаа эрхэлдэг анхан шатны хоршоо:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь,гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (2 хувь, бүх гишүүд гарын үсэг зурсан байна)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагчийн анкет (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагч нарын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Хоршооны тэргүүлэгчид, Хяналтын зөвлөлийн бүрэлдэхүүнийг баталсан болон хоршооны даргыг томилсон хурлын тэмдэглэл, шийдвэр
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг анхан шатны хоршоо:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь,гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (2 хувь, бүх гишүүд гарын үсэг зурсан байна)
Хадгаламж авах, зээл олгох журам (2 хувь)
Хоршооны зээлийн сан, зээлийн эрсдэлийн сан болон бусад санг байгуулах, зарцуулах журам (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагчийн анкет (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагч нарын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл 3 хувь
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Зээлийн хороо болон хоршооны бүтэц дэх бусад байгууллагаас хоршооны хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагаанд оролцох журам (2 хувь)
Хоршооны тэргүүлэгчид, Хяналтын зөвлөлийн бүрэлдэхүүнийг баталсан болон хоршооны даргыг томилсон хурлын тэмдэглэл, шийдвэр (2 хувь)
Зээлийн хорооны гишүүдийг бүх гишүүдийн хурлаас сонгосон шийдвэр (2 хувь)
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Дундын хоршоо:

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь, гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (2 хувь, бүх гишүүд гарын үсэг зурсан байна)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн үүсгэн байгуулагчийн анкет (2 хувь)
Хуулийн этгээдийг үүсгэн байгуулагч нарын улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар (2 хувь)
Хоршооны даргын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт,тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Хоршооны тэргүүлэгчид, Хяналтын зөвлөлийн бүрэлдэхүүнийг баталсан болон хоршооны даргыг томилсон хурлын тэмдэглэл, шийдвэр
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас 1 ширхэг

Төрийн байгууллага, албан газар, улсын төсөвт үйлдвэрийн газар: (төсөвт байгууллага)

Хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-03) (3 хувь, гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн дүрэм (гэрээ) (2 хувь)
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх удирдлагын анкет (2 хувь)
Гүйцэтгэх удирдлагын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Бусад холбогдох баримт бичиг (хөрөнгийн жагсаалт, бэлэн мөнгө тушаасан баримт, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулбар гэх мэт)
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас 1 ширхэг

Өөрчлөн байгуулах замаар байгуулагдсан хуулийн этгээдийн бүрдүүлэх баримт бичиг.

Өөрчлөн байгуулах замаар байгуулагдсан хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлд бүртгүүлэх өргөдөл (УБ-04) (3 хувь, гарын үсгийн хэв маягийг наториатаар гэрчлүүлсэн байна)
Хуулийн этгээдийн нэрийн баталгаажуулалтын хуудас (УБ-09)
Хуулийн этгээдийг өөрчлөн байгуулах тухай эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэр
Хуулийн этгээдийн дүрэм (гэрээ) 2 хувь
Хуулийн этгээдийн харилцах данс нээсэн тухай мэдэгдэл (УБ-10)
Тусгай зөвшөөрөл бүхий аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх бол эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн хуулбар
Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт
Гүйцэтгэх удирдлагын анкет (2 хувь)
Гүйцэтгэх удирдлагын иргэний үнэмлэхийн, эсхүл түүнтэй адилтгах бичиг баримтын хуулбар (2 хувь)
Эхлэлтийн тайлан тэнцэл (3 хувь)
Харьяалагдах татварын албанд татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн тодорхойлолт (ТБ-04)
Хуулийн этгээдийг нийлүүлсэн, нэгдсэн тохиолдолд шилжүүлэх акт (2 хувь)
Хуулийн этгээдийг хуваасан, тусгаарласан тохиолдолд хуваах баланс (2 хувь)
Шударга бус өрсөлдөөнийг хориглох тухай хуулийн 15.2-т заасан хянан зохицуулах албанаас гаргасан дүгнэлт
Баримт бичгийг хийж хадгалах, архивын шаардлага хангасан хавтас (1 ширхэг)

Тэмдэгтийн хураамж төлөх данснууд

Чингэлтэй дvvргийн татварын хэлтэс, Улаанбаатар банкны Чингэлтэйн салбар 21470010 тоот дансанд 10000 төгрөг /тэмдэгтийн хураамж/

Тэмдэгтийн хураамж тушаах дансны дугаарууд

Чингэлтэй дүүргийн татварын хэлтэс /Улаанбаатар банк -- 2611016627/
Хан-Уул дүүргийн татварын хэлтэс /Улаанбаатар банк -- 2603002523/
Сүхбаатар дүүргийн татварын хэлтэс /Улаанбаатар банк -- 2611016809/
Сонгинохайрхан дүүргийн татварын хэлтэс /Улаанбаатар банк -- 2601002819/
Баянгол дүүргийн татварын хэлтэс /Улаанбаатар банк -- 2602002965/
Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтэс /Улаанбаатар банк -- 2609006065/
Нийслэлийн татварын газар /Улаанбаатар банк -- 2611038299/
ТТОХГ /Төрийн сан -- 900000701/

д/д	Аймаг, дүүрэг татварын хэлсийн нэр	Код	Холбоо барих утас(Хэлтэс, тасгаар)
д/д	Аймаг, дүүрэг татварын хэлсийн нэр	Код	Мэдээлэл	Хураалт	Хяналт	Бусад
1	Нийслэл		325116	310671	318759	310573
2	Хан-Уул дүүрэг		341394	341939	341959	343361
3	Баянзүрх дүүрэг		452928	450363	460335	319035
4	Сүхбаатар дүүрэг		312363	322203	326385	319035
5	Баянгол дүүрэг		363245	363123	369571	360665
6	Багануур дүүрэг	01-21	20151	21389	20989	22127
7	Налайх дүүрэг	01-23	22688	22383	22688	22793
8	Сонгинохайрхан дүүрэг		633287	633237	633243	633223
9	Чингэлтэй дүүрэг		318064	311026	311430	321233
10	Үндэсний Татварын Ерөнхий Газар		326197	312327	325712	312327

Онолын тэмцээн

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Thu, 17 Nov 2011 15:38:50 ULAT

БАТЛАВ:СУРГАЛТЫН АЛБАНЫ ДАРГА:

/Ц.БАТДЭЛГЭР/

“ТҮШЭЭ" ДЭЭД СУРГУУЛИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН II-IV КУРСЫН ОЮУТНУУДЫН ДУНД «НЯГТЛАН БОДОХ БОЛОН, САНХҮҮГИЙН БҮРТГЭЛ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ОНОЛ ХИЧЭЭЛ»-ҮҮДЭЭР ЗОХИОН ЯВУУЛАХ ТЭМЦЭЭНИИ УДИРДАМЖ

Нэг: зорилго:

Тэмцээний зорилго нь оюутнуудын мэргэжлийн хичээлүүдээр олж авсан онолын мэдлэгээ бататгах, багаар ажиллах ур чадвар болон бүтээлч сэтгэлгээг хэрэгжүүлэх, харилцан туршлага солилцож, хамтран ажиллах боломж нехцлийг бүрдүүлэхэд чиглэгдэнэ.

Хоёр. Тавигдах шаардлага:

1. Нэг баг 6-7 хүний бүрэлдэхүүнтэй оролцоно. Багийн ахлагчтай байна.

2. Багууд өөрийн нэртэй, лого, уриатай байна.

3. Багууд жигд хувцастай байна

4. Хөгжөөн дэмжигчдийн ирц, тэдний зохион байгуулалт багийн оноонд нөлөөлнө.

Гурав, Бооцоо: бar тус бүр 10000 төгрөг гаргана.

Дөрөв. Хамрах хичээл, материалууд

1. Хичээлүүд

• Нягтлан бодох бүртгэл

• Санхүүгийн бүртгэл

• Эдийн засгийн онол

2. Монгол улсын хууль тогтоомжууд

• Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль

• Хөдлмөрийн тухай хууль

^•Монгол Улсын Санхүү эдийн засгийн сайд, Үндэсний статистикийн газрын даргын 2002 оны 171/111 дугээр тушаалаар баталсан "Анхан шатны бүртгэлийн маягтыг нөхөх заавар

• Монгол Улсын Сангийн сайдын 2000 оны 116 дүгаар тушаалаар баталсан Аж ахуйн нэгж, байгууллагад мөрдех нягтлан бодох бүртгэлийн дансны үлгэрчилсэн заавар"

• Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль (тооллого тооцооны хэсэг)

Тав. Шагнал урамшуулал

1-р байр 1 Шилжин явах цом, медаль, өргөмжлөл, мөнгөн шагнал

2-р байр 1 Өргөмжлөл, мөнгөн шагнал

3-р байр1 Өргөмжлөл, мөнгөн шагнал

Зургаа. Хаана, Хэзээ

Тэмцээн 2011.11.18-нд Түшээ дээд сургуулийн байранд 101 тоот өрөөнд 14 цагаас болно.

Жич: Оролцох багууд 2011 оны 11 сарын 14-ны дотор мэдүүлгээ багш Б.Сэлэнгэд хураалгана

Орлого хүлээн зөвшөөрөлт

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Wed, 16 Nov 2011 11:15:49 ULAT

Хүргэлтийн дараа орлогыг хүлээн зөвшөөрөх

Хүргэлтийн дараа орлогыг хүлээн зөвшөөрөх 2 арга байдаг.

1. Хэсэгчилсэн борлуулалтын арга

2. Өртөг нөхөлтийн арга

Хэсэгчилсэн борлуулалтын арга: Энэ аргын үед борлуулалтаас мөнгө цуглуулалтыг илүүд үздэг ба мөнгө хүлээн авах хүртэл орлого хүлээн зөвшөөрөлтийг хойшлуулна. Хэсэгчилсэн борлуулалтын аргын дагуу борлуулалтын орлого болон ББӨ-ийг борлуулалт хийгдсэн үед бүртгэх боловч холбогдох нийт ашгийг хойшлуулдаг. Үйл ажиллагааны зардалыг хойшлуулдаггүй. Хойшлогдсон нийт ашгаас хасагдах тайлангийн хугацаанд хүлээн зөвшөөрөх хэрэгжсэн нийт ашгийг тодорхойлохдоо цуглуулсан мөнгийг тайлант хугацааны нийт ашгийн түвшингээр үржүүлж тооцно.

Хэрэгжсэн нийт ашиг = Цуглуулсан мөнгө*Нийт ашгийн түвшин

Хойшлуулсан нийт ашиг дансыг балансад БХӨТ хэсэгт УОО-той ижлээр тайлагнана. Хэрэгжсэн нийт ашиг дансныг ОЗНД-д хаана. Жишээ нь:

А клмпаний 2004-2006 оны үйл ажиллагаатай холбогдох мэдээлэл

	2004	2005	2006
Хэсэгчилсэн борлуулалт	8750,000	11245,600	12543,300
Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг	7262,500	9446,304	10285,506
Нийт ашиг	1487,500	1799,296	2257,794
Нийт ашгийн түвшин	17%	16%	18%
Мөнгөн цуглуулалт
2004 оны борлуулалтаас	2900,000	2500,000	2985,000
2005 оны борлуулалтаас		5420,000	3165,000
2006 оны борлуулалтаас			7145,000

Дээрх ажил гүйлгээг бүртгэх журналын бичилт нь дараах байдалтай байна.

2004 он

Дт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2004 8750,000

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын орлого 8750,000

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 7 262,500

Кт Бараа материал 7 262,500

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын орлого 8750,000

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 7262,500

Кт Хойшлуулсан нийт ашиг 1487,500

Дт Мөнгөн хөрөнгө 2900,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2900,000

2004 онд цуглуулсан мөнгө 2900,000₮ нийт ашгийн түвшин 17% -р үржүүлж 2004 онд хэрэгжсэн нийт ашгийг тодорхойлно.

Дт Хойшлуулсан нийт ашиг 493,000

Кт Хэрэгжсэн нийт ашиг 493,000

Хойшлуулсан нийт ашиг 994,500₮-ийн үлдэгдэлтэйгээр /1487,500-493,000/ БХӨТ хэсэгт “Хэсэгчилсэн дансны авлага-2004” 5850,000₮ нь эргэлтийн хөрөнгө хэсэгт харин хэрэгжсэн нийт ашиг дансныг ОЗНД-д хаах бөгөөд санхүүгийн тайлангийн орлогын тайланд тусгагдана.

2005 он

Дт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2005 11245,600

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын орлого 11245,600

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 9446,304

Кт Бараа материал 9446,304

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын орлого 11245,600

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 9446,304

Кт Хойшлуулсан нийт ашиг 1799296

Дт Мөнгөн хөрөнгө 7920,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2004- 2500,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2005 5420,000

Дт хойшлогдсон нийт ашиг 2004 /2500,000*17%/ 425,000

Дт Хойшлуулсан нийт ашиг 2005 /5420,000*16%/ 867,200

Кт Хэрэгжсэн нийт ашиг 1292,200

Балансад тусгагдах хойшлуулсан нийт ашиг дансны үлдэгдэл нь 1501,596₮ /1487,500+1799,296-493,000-1292,200/

2006 он

Дт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2006 12543,300

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын орлого 12543,300

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 10285,506

Кт Бараа материал 10285,506

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын орлого 12543,300

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 10285,506

Кт Хойшлуулсан нийт ашиг 2257,794

Дт Мөнгөн хөрөнгө 13295,400

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2004- 2985,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2005- 3165,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2006 – 7145,000

Дт хойшлогдсон нийт ашиг 2004 /2985,000*17%/ 507,450

Дт Хойшлуулсан нийт ашиг 2005 /3165,000*16%/ 506,400

Дт Хойшлогдсон нийт ашиг 2006 / 7145,000*18%/ 1286,1000

Кт хэрэгжсэн нийт ашиг 2299,950

Хойшлуулсан нийт ашиг дансны үлдэгдэл нь 1459,440₮ /1501596+2257,794-2299,950/ Хэсэгчилсэн дансны авлага болон хойшлуулсан нийт ашиг дансыг он тус бүрээр нь тусад нь бүртгэх шаардлагатай Учир нь тайлант үе тус бүрийн нийт ашгийн түвшин өөр өөр байна.

Өртөг нөхөлтийн арга: Энэ аргын үед борлуулалт хийх үед хийгдэх журналын бичилт нь хэсэгчилсэн борлуулалттай яг адилхан бөгөөд нийт ашгийг цуглуусан мөнгө нь борлуулсан барааны өртгийг нөхөх хүртэл хойшлуулдаг. Хойшлуулсан нийт ашгийг балансад авлагаас хасагдах байдлаар тусгадаг. Цуглуусан мөнгө нь өртгөөс давах үеэс эхлэн орж ирсэн мөнгөний хэмжээгээр ашгийг хүлээн зөвшөөрнө. Жишээ нь: А компаний 2006-2007 оны борлуулалттай холбоотой мэдээлэл

	2006	2007
Хэсэгчилсэн борлуулалт	6599,000	8106,540
Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг	5146,300	7009,100
Нийт ашиг	1452,700	1097,440
Цуглуусэн мөнгө
2006 оны борлуулалтаас	4,000,000	2005,000
2007 оны борлуулалтаас		3560,000

Дээрх ажил гүйлгээг бүртгэх журналын бичилт нь дараах байдалтай байна.

Дт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2006 6599,000

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалт 6599,000

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 5146,300

Кт Бараа материал 5146,300

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалт 6599,000

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 5146,300

Кт Хойшлуулсан нийт ашиг -2006 1452,700

Дт Мөнгөн хөрөнгө 4,000,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2006- 4000,000

2006 онд ашиг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Учир нь ББӨ нь 5146,300₮ байхад цуглуулсан мөнгө нь 4,000,000 учраас нөхөгдөөгүй өртөг 1146,300₮ байна. Хойшлуулсан нийт ашиг 1452,700₮-ийг хэсэгчилсэн дансны авлага 2599,000₮ /6599,000-4,000,000/ -өөс хасагдах байдлаар тусгана.

2007 он

Дт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2007 8106,540

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалт 8106,540

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 7009,100

Кт Бараа материал 7009,100

Дт Хэсэгчилсэн борлуулалт 8106,540

Кт Хэсэгчилсэн борлуулалтын өртөг 7009,100

Кт Хойшлуулсан нийт ашиг -2007 1097,440

Дт Мөнгөн хөрөнгө 5565,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2006- 2005,000

Кт Хэсэгчилсэн дансны авлага 2007 – 3560,000

Дт Хойшлуулсан нийт ашиг 2006 858,700

Кт Хэрэгжсэн нийт ашиг 858,700

2006 оны хойшлуулсан нийт ашиг данснаас 858,700₮-ийг хэрэгжсэн ашигт шилжүүлж байгаа нь 2006 оны борлуулалтаас 2005,000₮ төлөгдсөн бөгөөд энэ нь 2006 оны эцэст нөхөгдөөгүй өртөг 1146,300₮-өөс давсан /2005,000-1146,300/

2007 оны эцэс дэх хойшлуулсан нийт ашиг дансны үлдэгдэл нь 1691,440₮ болж байна. /1452,700+1097,440-858,700/

Бондын бүртгэл

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Tue, 8 Nov 2011 14:36:50 ULAT

Бондын бүртгэл

Бондыг гаргагч нь санхүүжигч, худалдан авагч нь санхүүжүүлэгч болно. Санхүүжигч нь бондын өглөгийг нэрлэсэн үнээр нь бүртгэх бөгөөд нэрлэсэн үнэ зах зээлийн үнийн зөрүүг бондын өглөгийн хөнгөлөлт, урамшуулал дансанд бүртгэнэ. Санхүүжүүлэгч нь бондоорх хөрөнгө оруулалтыг өртгөөр нь бүртгэнэ. Үүнд брокерийн шимтгэл болон худалдан авалттай холбоотой аливаа зардлууд багтана.

Бондыг хүү төлөх хугацааны дундуур гаргасан тохиолдолд санхүүжигч нь бондын зах зээлийн үнэ дээр хуримтлагдсан хүүг нэмсэн дүнгээр гаргадаг. Хуримтлагдсан хүүг сүүлчийн хүү төлөх өдрөөс бондыг гаргасан өдрийн хоорондох хүүгээр тооцдог. Жишээ нь: 2007,03,01-нээс эхлэх хугацаатай хагас жил тутам буюу 09,01 болон 03,01-нд хүү төлөгдөх бондыг 2007,11,30-нд гаргасан гэвэл Хуримтлагдсан хүү нь 2007,09,01-ээс 2007,11,30-ны хоорондох 3 сарын хүү байна.

Хуримтлагдсан хүүг санхүүжигч нь хүүгийн өглөг эсвэл хүүгийн зардал дансанд, санхүүжүүлэгч нь хүүгийн авлага эсвэл хүүгийн орлого дансанд тусад нь бүртгэнэ. Ихэнх тохиолдолд хүүгийн авлаг болон өглөг дансыг ашигладаг.

Санхүүжигч	Санхүүжүүлэгч
1. Бондыг нэрлэсэн үнээр нь гаргах
2004,07,01-нд Соно компани 5 жилийн хугацаатай 14%-ийн хүүтэй 2,500,000₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй бондыг нэрлэсэн үнээр нь гаргасан. Бондын хүүг хагас жилээр нь тооцдог.
2004,07,01 Дт Мөнгө 2,500,000 Кт Бондын өглөг 2,500,000 2004,12,31 Дт Хүүний зардал 175 000 Кт Мөнгө 175 000	Дт Бондоорх ХО 2,500,000 Кт Мөнгө 2,500,000 Дт Мөнгө 175 000 Кт Хүүний орлого 175 000
2. Хүү төлөх хугацааны дундуургаргасан бонд
Алтжин компани 2,000,000₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй 12%-ийн хүүтэй 6 жилийн хугацаатай бондыг 2004,05,01-нд нэрлэсэн үнэ дээр хуримтлагдсан хүүг нэмсэн дүнгээр гаргасан. Бондын хугацаа 2004,03,01-ээс эхлэх бөгөөд хүүг 03,01 ба 09,01-нд төлдөг.
2004,05,01 Дт Мөнгө 2,040,000 Кт Бондын өглөг 2,000,000 Кт Хүүний өглөг 40,000 (2,000,00012%2/12) 2004,09,01 Дт Хүүний өглөг 40 000 Дт Хүүний зардал 80 000 Кт мөнгө 120 000 (2,000,000*6%)	Дт Бондоорх ХО 2,000,000 Дт Хүүний авлага 40,000 Кт мөнгө 2,040,000 Дт Мөнгө 120 000 Кт Хүүний авлага 40,000 Кт Хүүний орлого 80,000

Урамшуулалттай ба хөнгөлөлттэй гаргасан бонд

Бондын нэрлэсэн хүүний түвшнээс хөрөнгө оруулагчийн хүсч буй өгөөж өөр байх тохиолдолд бонд нэрлэсэн үнээс илүү эсвэл багаар борлогддог. Энэ үед бондын хөнгөлөлт ба урамшуулал үүснэ. 1

Бондын өнөөгийн үнэ цэнэ= нэрлэсэн үнэ* 1 +Хүүгийн хэмжээ*1- (1+i)ⁿ

(1+i)ⁿ i

n- Хүү төлөх үеин тоо буюу давтамж i – Зах зээлийн буюу үр ашигт хүү

Бондын хүү	Бондын зах зээлийн болон нэрлэсэн үнэ	Хөнгөлөлт, урамшуулал
ЗЗ Хүү=Нэрлэсэн хүү	ӨҮЦ = НҮ	-
ЗЗХүү > Нэрлэсэн хүү	ӨҮЦ < НҮ	Хөнгөлөлттэй
ЗЗХүү < Нэрлэсэн хүү	ӨҮЦ > НҮ	Урамшуулалтай

Бондын хөнгөлөлт ба урамшууллыг хорогдуулах 2 арга байна..

1.Шулуун шугамын арга. Энэ нь бондын хөнгөлөлт ба урамшууллыг хүчинтэй байх хугацаанд харьцуулж тайлант үе бүрд тэнцүү хэмжээгээр хорогдуулдаг арга,Жишээ нь 2007.01.01-ээс эхлэх хугацаатай 6.30 ба 12.31-нд хүү төлөгдөх 5жилийн хугацаатай 1.000.000¥-ийн нэрлэсэн үнэтэй бондыг 2007.09.01нд нэрлэсэн үнийн 97.92%дээр хуримтлагдсан хүүг нэмсэн дүнгээр гаргасан гэвэл бондын хөнгөлөлт болох 20800¥-ийг /1000000-1000000*97.92%/ 60 сард бус /5жил*12/ бус 2007.09.01-нээс эхлэн 2011.12.31-ний хооронд 52 сард хорогдуулна. ӨХ нэг сард 400¥-аар (20800/52) хорогдуулна. Мөн хуримтлагдсан хүү нь 2 сарынх байна. /2007,06,30-аас 2007,09,01-ний хоорондох/

2. Үр ашигт хүүний арга. Энэ аргын үед хорогдуулах хөнгөлөлт ба урамшууллыг тодорхойлохдоо бондын дансны үнийг ашиглах бөгөөд Дансны үнэ гэдэг нь Бондын нэрлэсэн үнээс хөнгөлөлтийг хассан, урамшууллыг нэмсэн дүн юм.

Бондын хөнгөлөлт ба урамшууллыг

хорогдуулах хэмжээ = Бондын дансны үнэ * үр ашигт хүү - хүүгийн хэмжээ

Хөнгөлөлттэй ба урамшуулалтай гаргасан бонд

Солонго компани 2007,01,01-нд 1,000,000₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй 8%-ийн хүүтэй 2 жилийн хугацаатай бонд гаргав. Бондын хүүг хагас жилээр буюу 06,30 болон 12,31-нд төлдөг. Бонд гаргах үеийн зах зээлийн хүү байсан.

А. 6% б. 10%

А. Урамшуулалттай бонд

Бондын ӨҮЦ = 1,000,000*P/F_3.4+40.000*P/A_3.4= 1,000,000*0,88848+40,000*3,71709=1,037,164₮

Санхүүжигч Санхүүжүүлэгч

01,01 Дт Мөнгө 1,037,164 Дт Бондоорх ХО 1,037,164

Кт Бондын өглөг 1,000,000 Кт Мөнгө 1,037,164

Кт БӨ урамшуулал 37,164

06,30 Дт хүүний зардал 30,709 Дт Мөнгө 40,000

Дт БӨ урамшуулал 9,291 Кт Бондоорх ХО 9,291

(37,164/4) Кт Хүүний орлого 30,709

Кт Мөнгө 40,000

Солонго компаний баланс 2007,06,31

Бондын өглөг 1,000,000

БӨ урамшуулал 27,873

Бондын дансны үнэ 1,027,873

БӨ урамшуулал нь хүүгийн зардлыг бууруулах нөлөө үзүүлэх бөгөөд балансад бондын өглөгийн доор нэмэгдэх байдлаар тусгагддаг. Бондын өглөгийн урамшууллын үлдэгдэл нь 2007,06,30-ны байдлаар 37,164-9,291=27,873₮ байна.

БӨ хөнгөлөлт нь хүүгийн зардлыг нэмэгдүүлэх нөлөө үзүүлдэг бөгөөд балансад бондын өглөгийн доор хасагдах байдлаар тусгагдана. Бондын өглөгийн үлдэгдэл нь 2007,06,30-ны байдлаар 35,462-8,866=26,596₮ байна.

Бондын урамшууллыг үр ашигт хүүгийн аргаар хорогдуулах нь

Огноо	Мөнгө	Хүүний зардал 3%	Бондын өглөгийн урамшууллын хорогдуулалт	Бондын дансны үнэ
2007,01,01				1,037,164
2007,06,30	А. 40000	Б. 31,115	В. 8,885	Г. 1,028,279
2007,12,31	40000	30,848	9,152	1,019,127
2008,06,30	40000	30,574	9,426	1,009,701
2008,12,31	40000	30,299	9,701*	1,000,000

А. Жил бүр мөнгөөр төлөх хүү=1,000,000*4%=40,000₮

Б. 1,037,164*3%=31,115₮ нь хүүгийн зардал дансанд бичигдэх дүн

В. 40,000-31,115=8,885₮ нь бондын урамшууллыг хорогдуулах дүн

Г. 1,037,164-8,885=1,028,279₮ нь бондын дансны үнэ

Бондын хөнгөлөлтийг үр ашигт хүүгийн аргаар хорогдуулах нь

Огноо	Мөнгө	Хүүний зардал 5%	Бондын өглөгийн хөнгөлөлтийн хорогдуулалт	Бондын дансны үнэ
2007,01,01				964,538
2007,06,30	А. 40,000	Б. 48,227	В. 8,227	Г. 972,765
2007,12,31	40,000	48,638	8,638	981,403
2008,06,30	40,000	49,070	9,070	990,473
2008,12,31	40,000	49,527	9,527*	1,000,000

А. Жил бүр мөнгөөр төлөх хүү=1,000,000*4%=40,000₮

Б. 964,538*5%=48227₮ нь хүүгийн зардал дансанд бичигдэх дүн

В. 48,227-40,000=8,227₮ нь бондын хөнгөлөлтийг хорогдуулах дүн

Г. 964,538+8,227=972,765₮ нь Дансны үнэ

Бондыг эргэлтээс гаргах үеийн бүртгэл

Бондыг эргэлээс гаргах үеийн бүртгэл. Бондыг эргүүлэн худалдан авах буюу дуусвар хугацаанд нь төлбөрийг нь барагдуулахыг бондыг эргэлтээс гаргах гэнэ. Бондыг эргэлтээс гаргахдаа

1.Дуусвар хугацаа болох

2. Дуусвар хугацаанаас өмнө эргэлтээс гаргаж болно.

Бондыг дуусвар хугацаанд эргэлтээс гаргах үед бондын хөнгөлөлт урамшуулал бондын хорогдуулаагүй зардал зэрэг бүх данс үлдэгдэлгүй байх бөгөөд энэ үед ямар нэг ашиг алдагдал үүсэхгүй.

Дт Бондын өглөг Дт Мөнгө

Кт Мөнгө Кт Бондоорх хөрөнгө оруулалт

Бондыг дуусвар хугацаанаас нь өмнө эргэлтээс гаргах үед бондын эргэн дуудах үнэ /бондын өрийг барагдуулахад төлж буй мөнгө/ болон бондын дансны үнийн зөрүүгээр бондыг эргэлтээс гаргалтын олз гарз тодорхойлогдоно. Жишээ нь А компани 2004.01.01-нд 4.000.000¥-ийн нэрлэсэн үнэтэй бондыг нэрлэсэн үнийн 103%-иар борлуулсан. Уг бонд нь 10 жилийн хугацаатай буцаан дуудаж болох бонд байсан учраас 7 жилийн дараа нэрлэсэн үнийн 103%-иар эргэлтээс гаргасан. Бондыг гаргахтай холбогдон 200.000¥ийн зардал гарсан.

Бондын эргэн дуудах үнэ …………………………………………4120000

Бондын дансны үнэ:

Бондын нэрлэсэн үнэ …………………………………4.000.000

Бондын хорогдуулаагүй урамшуулал………………36000 (120.000-120.000*7/10)

Бонд гаргалтын хорогдуулаагүй зардал……………(60000) (3796000)

(200.000-200.000*7/10)

Бондыг эргэлтээс гаргалтын гарз ……………………………………144.000

Дт Бондын өглөг 4000000

Дт Бондын урамшуулал 36000

Дт Бонд эргэлтээс гаргалтын гарз 144000

Кт Мөнгө 4120.000

Кт Бонд гаргалтын хорогдуулаагүй зардал 60000

Хөрвөх бондыг хугацаанаас нь өмнө эргэлтээс гаргаж хувьцаанд хөрвүүлж болно. Энэ үед хувьцааны зах зээлийн үнэ бондын дансны үнийн зөрүүгээр олз гарзыг тооцож байвал Зах зээлийн үнийн арга, Хувьцааны нэрлэсэн үнэ ба бондын дансны үнийн зөрүүгээр НТК дансыг хөтлөж байвал Дансны үнийн арга гэнэ. Жишээ нь Дээрх бондыг 7 жилийн дараа 100¥-ийн нэрлэсэн үнэтэй 39500 нэгж энгийн хувьцаанд хөрвүүлсэн. Энэ үед нэгж хувьцааны зах зээлийн үнэ 130¥ байсан

Зах зээлийн үнийн арга

Хувьцааны зах зээлийн үнэ ………………………………….5135000

Бондын дансны үнэ ……………………………………………(3976000)

Бондыг эргэлтээс гаргалтын гарз……………………………1159000

Дт Бондын өглөг 4000000

Дт Бондын урамшуулал 36000

Дт Бонд эргэлтээс гаргасны гарз 1159000

Кт Энгийн хувьцаа 3950000

Кт НТК 1185000

Кт Бонд гаргалтын хорогдуулаагүй зардал 60000

Дансны үнийн арга

Хувьцааны нэрлэсэн үнэ…………………………………3950000

Бондын дансны үнэ……………………………………….(3976000)

НТК…………………………………………………………..26000

Дт Бондын өглөг 4000000

Дт Бондын урамшуулал 36000

Кт энгийн хувьцаа 3950000

Кт НТК 26000

Кт Бонд гаргалтын хорогдуулаагүй зардал 60000

Зарцуулгын мөчлөг үргэлжлэл

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Thu, 3 Nov 2011 12:28:55 ULAT

Орцын баримт нь:

· Бараа материал худалдан авах хүсэлт

· Бараа материалын худалдан авалтын захиалга

· Бараа материал хүлээн авалтын тайлан

· Орлогын падаан

· Бэлтгэн нийлүүлэгчийн нэхэмжлэх

· Мөнгөний чек

· Төлбөрийн ваучер

· Бусад баримт бичгүүд

Мэдээ боловсруулалт нь:

· Худалдан авалтын ажил гүйлгээний боловсруулалт

· Дансаарх өглөгийн бүртгэл

· Мөнгөн төлбөрийн боловсруулалт

Гарцын тайлан:

· Мөнгөн зарцуулгын журнал

· Нээлттэй худалдан авалтын захиалга

· Нээлттэй нэхэмжлэхийн тайлан

· Бараа материалын төлөв байдлын тайлан

· Өглөгийн насжилтын хүснэгт

· Худалдан авалтын шинжилгээ

Мэдээний сан:

· Бэлтгэн нийлүүлэгчийн мастер файл

Бэлтгэн нийлүүлэгчийн код

Бэлтгэн нийлүүлэгчийн нэр

Бэлтгэн нийлүүлэгчийн хаяг

Гэрээний нөхцөл

Зээлийн хэмжээ

· Өглөгийн дансны мастер файл

Бэлтгэн нийлүүлэгчийн код	Бэлтгэн нийлүүлэгчийн дансны дугаар	Эхний үлдэгдэл	Дебет гүйлгээ	Кредит гүйлгээ	Эцсийн үлдэгдэл

· Бараа материалын мастер файл

Бараа материалын код

Заавал байх нөөц

Эхний үлдэгдэл

Орлого

Зарлага

Эцсийн үлдэгдэл

Хэмжих нэгж

Шилжүүлэх нэгж

· Худалдан авалтын захиалгын файл

Худалдан авалтын захиалгын No	Бэлтгэн нийлүүлэгчийн код	Бараа материалын код	Тоо хэмжээ	Нэгжийн үнэ

· Бэлтгэн нийлүүлэгчийн нэхэмжлэхийн файл

Нэхэмжлэхийн дугаар	Бэлтгэн нийлүүлэгчийн код	Огноо	Мөнгөн дүн

· Мөнгөн зарцуулгын файл

Чекийн дугаар	Бэлтгэн нийлүүлэгчийн код	Огноо	Мөнгөн дүн

· Нээлттэй захиалгын файл

· Бусад файл:худалдан авалтын шаардах файл, хүлээн авахын тайлан, дебет мемо файл, ...

· Лавлах файл: бараа материалын лавлах файл, харилцагчийн файл, бараа материалын үнийн лавлах файл,...

Зарцуулгын мөчлөгт дараах эрсдэл үүсдэг:

· Хэрэгцээгүй бараа материал захиалах

· Захиалаагүй барааг хүлээн авах

· Бэлтгэн нийлүүлэгчийн мастер файлын бичлэгийг санаатай өөрчлөх

· Компьютерт нэхэмжлэхийн дүнг алдаатай оруулах

· Нэхэмжлээгүй дүнгээр төлбөр тооцоо хийх

Ерөнхий хяналт:

· Зохион байгуулалтын хяналтыг хэрэгжүүлэх

· Баримтжуулалтын хяналтыг хэрэгжүүлэх

· Хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлаыг хангах хяналт

· Эрх хариуцлагын хяналт

· Мэдээний төвийн үйл ажиллагааны хяналт

Ажил гүйлгээний хяналт:

1.Орцын хяналт:

· Урьдчилан дугаарласан, оновчтой загвар бүхий баримтуудыг ашиглах

· ХАЗ ба хүлээн авалтын баримт, нэхэмжлэлийг боловсруулалтад оруулахаас өмнө хянах

· Мэдээ оруулах үед илэрсэн алдааг мастер файлд оруулахын өмнө хянаж, засварлах

2.Боловсруулалтын хяналт:

· Худалдан авалт болон материал зарцуулалттай холбоотой баримтуудын гарын үсгийг нягтлан шалгах

· Өглөгийн дансны туслах дэвтрийг ерөнхий данстай тодорхой хугацаагаар харьцуулж байх

· Агуулахад байгаа бараа материалын үлдэгдлийг тодорхой хугацаанд тоолдог байх

· Боловсруулалтын үе шатанд гарсан алдааг тайлан бэлтгэхээс өмнө засварладаг байх

3.Гарцын хяналт:

· Худалдан авалт, мөнгөн зарцуулгад хяналт тавих

· Гарцын тайлангуудыг зохих ёсоор нь шаарлагатай субьектуудад хүргүүлэх

· Бэлтгэсэн гарцын тайлангийн хуулбарыг тодорхой хугацаанд шалгаж, хянаж байх

Бүртгэл мэдээллийн систем УДШ 1 оноо СЭЗ-1

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 28 Oct 2011 14:52:00 ULAT

БМС УДШ-1
код	Авсан оноо	Тооцогдох оноо
O1	30	7.89474
O2	19	5
O3		0
O4		0
O5	27	7.10526
O6	19	5
O7	21	5.52632
O8	29	7.63158
O9	21	5.52632

Бүртгэл мэдээллийн систем УДШ 1 оноо НББ-4

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 28 Oct 2011 14:50:01 ULAT

БМС УДШ-1
код	Авсан оноо	Тооцогдох оноо
O1	29	7.63158
O2	28	7.36842
O3	27	7.10526
O4	18	4.73684
O5		0
O6	24	6.31579
O7	17	4.47368
O8	19	5
O9	31	8.15789
10	31	8.15789
11	13
12	21	5.52632
13	17	4.47368
14	20	5.26316
15	21	5.52632
16	24	6.31579
17	25	6.57895
18	26	6.84211

CЭЗ 4 Бүртгэлийн стандарт хичээлийн УДШ 1 оноо

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 21 Oct 2011 12:24:53 ULAT

код	Авсан оноо	Тооцогдох оноо
O1	16	8
O2	14	7
O3	10	5
O4	11	5.5
O5	9	4.5
O6	10	5
O7	13	6.5
O8	15	7.5

та ямар өнгөнд төрсөн бэ?

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 14 Oct 2011 18:43:44 ULAT

nyzbo.mn site-ийг сонирхож байсан ийм сонжоо байна таалагдсан болхоор татаад тавичихлаа хааяа ажил хичээлээс салж алжаалаа тайлах зүгээр шүү

Та ямар өнгөнд төрсөн вэ төрсөн өдөрийг өнгөөр нь шинжээд өөрийг тань тодорхойлдог гэдгийг та мэдэх vv?

Доорхи хvснэгтээс та өөрийн өнгийг тодорхойлоод, тухайн өнгөнд тохирох шинж чанар буюу өөрийн зан төлөвийн онцлогийг мэдэж аваараа залуусаа.
I/2-I/11төрсөн бол Улбар шар
I/12 - I/24 төрсөн бол Шар
I/25 - II/03 төрсөн бол Ягаан
II/04 - II/08 төрсөн бол Цэнхэр
II/09 - II/18 төрсөн бол Ногоон
II/19 - II/28 төрсөн бол Бор
III/01 - III/10 төрсөн бол Оюу ногоон
III/11 - III/20 төрсөн бол Цагаан саарал
III/21-нд төрсөн бол Хар
III/22 - III/31 төрсөн бол Хөх ягаан
IV/01 - IV/10 төрсөн бол Хөх
IV/11 - IV/20 төрсөн бол Мөнгөлөг
IV/21 - IV/30 төрсөн бол Цагаан
V/01 - V/14 төрсөн бол Цэнхэр
V/15 - V/24 төрсөн бол Алтлаг
V/25 - VI/03 төрсөн бол Цагаан шаргал
VI/04 - VI/13 төрсөн бол Саарал
VI/14 - VI/23 төрсөн бол Элгэн хvрэн
VI/24-нд төрсөн бол Саарал
VI/25 - VII/04 төрсөн бол Улаан
VII/05 - VII/14 төрсөн бол Улбар шар
VII/15 - VII/25 төрсөн бол Шар
VII/26 - VIII/04 төрсөн бол Ягаан
VIII/05 - VIII/13 төрсөн бол Цэнхэр
VIII/14 - VIII/23 төрсөн бол Ногоон
VIII/24 - IX/02 төрсөн бол Бор
IX/03 - IX/12 төрсөн бол Оюу ногоон
IX/13 - IX/22 төрсөн бол Цагаан саарал
IX/23-нд төрсөн бол Цайвар ногоон
IX/24 - X/03 төрсөн бол Хөх ягаан
X/04 - X/13 төрсөн бол Хөх
X/14 - X/23 төрсөн бол Мөнгөлөг
X/24 - XI/11 төрсөн бол Цагаан
XI/12 - XI/21 төрсөн бол Алтлаг
XI/22 - XII/01 төрсөн бол Цагаан шаргал
XII/02 - XII/11 төрсөн бол Саарал
XII/12 - XII/21 төрсөн бол Элгэн хvрэн
XII/22-нд төрсөн бол Хар ногоон
XII/23 - I/1 төрсөн бол Улаан

Улаан: Та сэтгэл татам, хайраар дvvрэн хvн юм. Тиймээс ч хайр дурлалын асуудалд орооцолдох дуртай. Ихэнхдээ хөгжилтэй, хөдөлгөөнтэй байх боловч, гунигтай урам хугарах vе ч бий. Бусадтай харилцаа тогтоохдоо сайн. Ичимхий бvрэг зан таныг огтхон ч зовоодоггvй.

Цагаан шаргал: Та бол жинхэнэ өрсөлдөгч. Хэзээ ч ялагдах дургvй, хөнгөн шингэн байдал тань таныг vргэлж хөгжилтэй байлгадаг. Нээлттэй, илэн далангvй байдалд тань хvмvvс татагдаж, итгэл даах хvн гэсэн бодлыг төрvvлдэг. Та хайрын эзнээ сонгохдоо тун няхуур ханддаг. Тиймээс дурлах нь салхины явдал шиг хөнгөн хуумгай биш. Зөв шийдвэр гаргахын тулд удаан тэвчээртэй хvлээх чадвартай.

Хар ногоон: Та гадаад vзэмжийг чухалд тооцогчдийн нэг юм. Материаллаг шинж чанар ихтэй. Ажил амьдралынхаа төлөө төлөвлөгөө, дэс дараалалтай зvтгэдэг занг тань бахдууштай. Арвич хямгач, эргэлзсэн тохиолдолд аз туршихаас татгалздаг. Эрсдэл бол таны хувьд хамгийн том “мангас”. Удирдан зохион байгуулах чадвар сайтай. Харилцааг эрхэмлэдэг тул шинэ танил таны зовлон биш.

Саарал: Та ямагт бусдын анхаарлын төвд байдгаа мэдэх vv? Амьдралын эрч хvчээр баялаг, нөхөрсөг гээд танд олон сайхан чанар бий. Ургуулан бодох чадвар тань таныг мөрөөдөмтгий болгодог. Сэтгэлийн хөдлөлөө нуудаггvй, тохиромжтой газар оновчтой vгийг хэлдэг тань бусдын амьдралыг гэрэлтvvлэх сайхан энерги болдог. Гэхдээ зарим vед зөвхөн өөрийгөө л аргацааж, хувиа хичээх тал бий.

Ногоон: Ямар ч байдалд дасан зохицож, бусадтай амархан танилцдаг. Ухаалаг, тансаг зvйлд дуртай, өөртөө итгэлтэй, эрvvл мэнддээ анхаардаг. Шийдэмгий, тэвчээргvй, бусдыг удирдах дуртай байдал тань хамтрагчдын дургvйцлийг төрvvлдэг бололтой. Гэхдээ Ромео, Жульетта шиг сайхан хайрыг хvлээдэг таныг романтик хvн гэхээс аргагvй.

Алтлаг: Та буруу зөвийг маш сайн дэнсэлж чаддаг. Хөгжилтэй, шударга, нvvрэмгий байдал тань бусдын сэтгэлийг татдаг. Захиргаадах, зандрахыг дарангуйлал гэж vздэгээс харахад нэлээд эмзэг нэгэн юм. Сэтгэл тавгvйтэж, хямрах нь элбэг. Иймээс шинэ танил, шинэ хамт олон, харилцаа гэдэг танд нэлээд төвөгтэй асуудлын нэг.

Ягаан: Цаг vргэлж бvхнийг өөрийн чадах хамгийн дээд бололцоогоор хийхийг хvсдэг. Бусдад туслах, хамгаалах дуртай. Гэвч заримдаа эсрэг бодолтой болдог. Үлгэрт гардаг хайрыг хvсдэг болохоор хэзээ нэгэн цагт цагаан морьтой ханхvv ирж нойрноос нь сэрээхийг хvлээдэг.

Шар: Илvv дутуу зvйлгvй эелдэг, vнэнч, ааш сайтай таныг бурхан гэлтэй. Бусдад итгэдэг, харилцаанд тэргvvлэгч байдаг. Хvний дор орох дургvй болохоор таны шаралхуу хэмээх хvн олон. Бусдын төлөө шийдвэр гаргах дуртайгаасаа болж асуудалд орооцолдох нь элбэг. Цайлган сэтгэлт “шарууд” романтик хайрыг хvсч, хайдаг.

Элгэн хvрэн: Ухаалаг, хvчтэй, бие даасан, юу хийхээ сайн мэддэг гээд танд сайн чанар олон бий. Нийтэч байх эрмэлзэлтэй хэрнээ бусдын эрх ашгийг vл тоомсорлодог тань хvмvvсийн дургvйг хvргэдэг. Тоглоом сайн даадаг, гvйлгээ ухаан сайтай болохоор амьдралд алзахгvй. Ганцхан залхуу зангаа тэвччихвэл бvх зvйл болох нь тэр.

Улбар шар: Хариуцлагатай бөгөөд нийцтэй байх нь таны гол уриа. Зорьсондоо хvрэхийн тулд шургуу хөдөлмөрлөдөг. Өрсөлдөөнөөс татгалздаггvй. Хэнд ч итгэдэггvй атлаа итгэл даах нэгэнтэй учирсан бол тvvнийг яаж ч ятгаад нэмэргvй.

Хөх ягаан: Нууцлаг, сэтгэл татам, хvлээцтэй, бусдад нөлөөлөх дуртай, хэзээ ч хувиа хичээдэггvй нэгэн. Найз нөхдийнхөө дунд нэр хvндтэй. Тухайн өдөр ямархуу байдалтай байхыг тогтооход бэрх. Учир нь сэтгэл санаа нь тогтворгvй, байнга хувирч байдаг.

Цагаан саарал: Тайван хэрнээ амархан сэтгэлээр унадаг. Нэлээн хартай хэрнээ эрх. Хоосон хардалт таныг хохироодог гэдгийг мартуузай. Дотоод мэдрэмж сайтай, ажилсаг, хувиа хичээхийг vзэн яддаг. Мөн энэрэнгvй, нигvvлсэнгvй. Найз нөхдийнхөө төлөө юугаа ч зориулахад бэлэн.

Мөнгөлөг: Ургуулан бодох, мөрөөдлийн цар хvрээ ихтэй. Иймээс шинийг санаачлагч байдаг. Ичимхий, тэмvvлэгч, бардам, өөртөө итгэлтэй, шинэлэг бvхэнд нээлттэй зан чанартай. Адтай байдал нь сайн суралцагч гэсэн сайшаалыг дагуулдаг. Сэтгэл дундуур байдлаасаа болоод гэр бvлийн амьдрал нь ээдрээтэй болдог.

Цагаан: Гал дөлтэй, дайчин. Тиймээс атаархах нь элбэг, бvх юманд тийм ч амархан бодол санаагаа илэрхийлдэггvй. Эрхэмсэг байдалтай, хvнийг зөв юман дээр урамшуулахыг мэддэг. Заримдаа өөрийгөө бусад хvмvvсээс дээгvvр гэж vздэг.

Хар: Та эрvvл чийрэг, зоригтой, хvчтэй, эрх чөлөөтэй, санаачлагатай нэгэн. Бусдыг өрөвдөх нь цөөн. Шийдвэр гаргахаасаа өмнө сайн бодож, найдвартай алхам хийдэг тэд ёстой л долоо хэмжиж нэг огтолдог. Гэхдээ хайр дурлалыг өвөрмөц байдлаар цэцэглvvлэх хvсэлтэй.

Цайвар ногоон: Та тайван амгалан, зөөлөн төрөлд хамаарагдана. Хvч хэрэглэсэн ямар ч зvйлд дургvй. Тиймээс цагаан хоолтон байх нь элбэг. Хэрvvлээс дөлж, бухимдлаас ангид байхыг хичээдэг. Гэсэн ч загас шиг дуугvй гэсэн vг биш. Хэрэгтэй vгийг хэлэх vед нь харамладаггvй. Мэдрэмтгий уян зөөлөн, хөгжилтэй тул хамт байхад уйдхааргvй нэгэн.

Бор: Хөдөлгөөн: Таныг ганц энэ vгээр тодорхойлоход л хангалттай мэт. Чөлөөтэй, хөнгөн шингэн, бусдыг өөртөө ойртуулдаггvй, хэнтэй ч хялбар дотносдогvй. Магадгvй дотносож чаддаггvй байх. Гэхдээ харилцаанаас эмээдэг гэсэн vг биш л дээ. Та дурламтгай нэгэн. Зөрөөд өнгөрөх агшинд дурласан шигээ өөр хэн нэгэнтэй ярилцахдаа л дурлалын эзнээ мартчихдаг. Тохирох хvнээ олтол хайсаар л байна. Харин төгс төгөлдөр байх шаардлага нь дэндvv өндөр тул эрэл тань мухардалд хvрэх нь элбэг.

Цэнхэр: Та өөртөө нэг их итгэлтэй бус. Гэхдээ хэрэгтэй цаг vедээ маш шийдэмгий, зоригтой байж чаддаг. Хээнцэр, донж маягийг тааруулдагт тань хvмvvс татагддаг. Сэтгэл зvрхнийхээ дуудлагаар биш ухаан бодлоо илvvд vзэж сонголтоо хийдэг нь таныг алдаа онооны аль алинд хvргэж болохыг сануулъя.

Хөх: Анхаарал татсан, таашаал сайтай, амьдрах дуртай, амьдралд vнэн сэтгэлээсээ хайртай нэгэн. Хийж байгаа зvйлдээ анхаарлаа төвлөрvvлж чаддаггvй сул талтай. Хайр дурлалд гал халуун, мэдрэмтгий, сэтгэл хөдлөл ихтэй байж болох. Таныг гомдоосон нэгнийг уучлах нь ховор юм.

Оюу ногоон: Тогтворгvй. Сэтгэл хөдлөл нь маш хурдан өөрчлөгддөг. Ганцаардмал, аялах дуртай, vнэнч, сайн сонсогч. Гэхдээ итгэмтгий байдал нь алдаанд хvргэх нь элбэг. Хайр дурлалыг олох нь таны хувьд хvнд бөгөөд энэ асуудал толгойг тань өвтгөж, сэтгэлээр унамтгай болгодог.

Нягтлан бодогчдод хэрэгтэй англи монгол үг-3

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 14 Oct 2011 17:19:20 ULAT

Debt	өр
Dividend	ногдол ашиг
Deferred income tax	хойшлогдсон орлогын татвар
Deposits in transit	замд яваа хадгаламж
Deposit	хадгаламж
- demand deposit	- хугацаагүй хадгаламж
- time deposit	- хугацаатай хадгаламж
Deposit accrued interest receivable	хуримтлагдсан хадгаламжийн хүүний авлага
Depreciation cost	Элэгдлийн зардал
Depreciation method:	Элэгдүүлэх арга
- straight line method	- шулуун шугамын арга
- double declining balance	- үлдэгдлийг давхар бууруулах арга
- sum-of-the-years digits	- ашиглах жилүүдийн нийлбэрийн арга
- unit of production method	- үйлдвэрлэсэн нэгжид ноогдуулах арга
Derivative financial instruments	санхүүгийн үүсмэл хэрэгсэлүүд
Development and Research	судалгаа хөгжил
Deduction /payroll deduction/	хасалт (цалингийн суутгал)
Difference of foreign currency conversion	валютын хөрвүүлэлтийн зөрүү
Disclosure	тодруулга
Disposal of assets	хөрөнгийн борлуулалт
Disposal of activities	Yйл ажиллагааг зогсоох
Discount	Хөнгөлөлт
Dissimilar goods	Төсөөгүй бараа бүтээгдэхүүн
Donation	хандив
Doubtful loan	эргэлзээтэй зээл
Double entry book keeping	давхар бичилттэй бүртгэл
Disposition of misstatements	Алдаатай тайлагналын залруулга
Disputed transaction	Маргаантай ажил гүйлгээ
Dividends payable	ноогдол ашгийн өглөг
Exchange rate	валютын ханш
earn income	орлого олох
expenditure	Зарлага
expense of interests	хүүний зардал
Equity assessment	өөрийн хөрөнгийг үнэлэх
Essential procedures	гол/ чухал горимууд
Estimation	тооцоолол
Estimates of revenue	орлогын тоцоолол
Equipment	тоног төхөөрөмж
Evaluation	үнэлгээ
events	үйл явдал
events after the balance sheet date	балансын өдрийн дараахи үйл явдлууд
expected value	Хүлээгдэж буй үнэлгээ
Expenses for social security and health insurance	Нийгмийн хамгаалал,эрүүл мэндийн даатгалын зардал
exceptional cases	онцгой тохиолдолууд
exchange difference	валютын ханшийн зөрүү
Exchange rate	валютын ханш
- exchange gain	- ханшийн зөрүүний олз
- exchange loss	- ханшийн зөрүүний гарз
Exchange transactions	арилжааны ажил гүйлгээ
Exchange of cash	мөнгө арилжаалах
expenses for land use	Газар ашиглалтын зардал
expenses for insurance	даатгалын зардал
expenses	зардал
expenditure	Зарлага
expense of interests	хүүний зардал
exemption from tax	татварын хөнгөлөлт чөлөөлөлт
Equity assessment	өөрийн хөрөнгийг үнэлэх
Estimation	тооцоолол
Estimate of costs	Өртгийн тооцоолол
Estimates of revenue	орлогын тоцоолол
Equipment	тоног төхөөрөмж
Evaluation	үнэлгээ
events	үйл явдал
events after the balance sheet date	балансын өдрийн дараахи үйл явдлууд
Expenses for social security and health insurance	Нийгмийн хамгаалал,эрүүл мэндийн даатгалын зардал
exceptional cases	онцгой тохиолдолууд
exchange difference	валютын ханшийн зөрүү
earnings of the entity	аж ахуйн нэгжийн орлого
evaluation of costs	зардлын үнэлгээ
excess of inventory	эд материалын илүүдэл

Нягтлан бодогчдод хэрэгтэй англи монгол үг-2

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 14 Oct 2011 16:50:00 ULAT

Balance sheet	Баланс
Basis of accounting	Нягтлан бодох бүртгэлийн суурь
- accrual based accounting	- аккруэл суурьт нягтлан бодох бүртгэл
- cash based accounting	- мөнгөн суурьт нягтлан бодох бүртгэл
Bank account	Банкны данс
Bookkeeping	данс, бүртгэл хөтлөлт
Biological assets	Биологийн хөрөнгө
Book value (carrying valua)	Дансны үнэ
Bottom line	балансын эцсийн мөр
Business activity	бизнесийн үйл ажиллагаа
Benchmark	Гол хандлага
Balance items	балансын зүйл
Beginning balance	эхлэлийн баланс
Bank statement	Банкны тайлан
bad debt expense	найдваргүй авлагын зардал
Capital	капитал
Cash	мөнгөн хөрөнгө
Cash flow	Мөнгөн гүйлгээ
Cash inflow	Мөнгөн орлогын урсгал
Cash outflow	Мөнгөн зардлын урсгал
Cash surrender value	буцаан авах мөнгөний дүн (даатгалаас)
Category /of expenses/	зэрэглэл/ ангилал
Claims	Нэхэмжлэл(шүүхийн),шаардлага (гомдлын)
class of asset	хөрөнгийн зэрэглэл
Class of obligations	Үүрэг хариуцлагын гүйлгэний ангилал
Class of transactions	Ажил гүйлгээний ангилал
Classification of loans	Зээлийн ангилал
Classification of Inventories	Тооллогын ангилал
Classification of lease	Түрээсийн ангилал
- finance lease	- санхүүгийн түрээс
- operation lease	- үйл ажиллагааны түрээс
Clearing accounts	клирингийн данс
Compensate, compensation	нөхөн олгох, нөхөн олговор
Component	бүрэлдэхүүн хэсэг
Cashier	Кассчин
Construction	барилга байгууламж
Contingent asset	Болзошгүй хөрөнгө
Contingents liabilities	болзошгүй өр төлбөр
Convert	Хөрвүүлэх
Costs of hiring plant and equipment	Үндсэн хөрөнгө хөлсөөр ашигласны зардал
Common stock	Энгийн хувьцаа
Comprehensive	цогц, иж бүрэн
contra account	сөрөг данс
Compound interest	Нийлмэл хүү
Conceptual framework	Үзэл баримтлалын хүрээ
Confidentiality	Нууцлалт
continuing investment	байнгын хөрөнгө оруулалт
commitment	төлбөрийн хариуцлага
Consolidated financial statement	Нэгтгэсэн санхүүгийн тайлан
Convenient	тааламжтай байдал, тохиромжтой
Credit	дансны бичилтийн кредит тал, зээл
Current year	тайлангийн жил
Current account	Харилцах данс
Current asset	эргэлтийн хөрөнгө
Current ratio	эргэлтийн харьцаа

Та сайн найз мөн үү?

http://dreamwork.blog.gogo.mn — Fri, 14 Oct 2011 16:42:51 ULAT

Та сайн найз мөн үү?

Хүн бүр л итгэлтэй сайн найзтай байхыг хүсдэг. Гэхдээ нөгөө талаас бид өөрсдөө сайн найз байж чадах уу гэдгийг бодож үзсэн үү? Энэ асуудлыг тодруулахад энэхүү тест чиглэгдэнэ. Бүх асуултанд үнэн сэтгэлээсээ хариулна уу.

1. Өөрийн танилуудын нэгнийх нь хөгжилтэй явдлыг та мэддэг бол:

а. Бусдад ярьдаг

б. Нэрийг нь хасаж ярина.

В. Өөртөө хадгалдаг

2. Танай найз өөрийн чинь ямар нэг зүйлийг авч хэрэглээд эргүүлж өгдөггүй бололтой. Харин энэ удаад нилээд үнэтэй зүйлийг түр хугацаанд зээлье гэвэл:

А. Түүнд өгнө.

Б. Байхгүй гэж хэлнэ

В. Учрыг тайлбарлаж өгөхгүй

3. Найз чинь цагийг чинь санамсаргүй унагаад хагалчихвал

А. Шинийг авах гэж байсан гэж санааг нь тайвшруулна.

Б. Төлж өгөхийг хүснэ.

В. Шинэ цаг нэхэхгүй ч нилээд уурлаж бухимдана.

4. Таньд таалагддаг хүнтэй найз тань нэр холбогдвол

А. Найзтайгаа уулзахыг зогсооно

Б. Юу ч хэлэхгүй цаашид нөхөрлөнө

В. Найздаа хэн нэгнийг нь сонгох хэрэгтэй гэж хэлнэ

5. Таны найзад тааламжгүй явдал тохиолдвол

А. Өөрөө хэлмэгдэхгүйн тулд харилцаагаа зогсооно

Б. Илэн далангуй ярина.

В. Цаашид ч найзлана

6. Жинхэнэ найз бол

А. Надтай бүх санаагаа хуваалцах ёстой

Б. Хүссэн зүйлийг тань ярих ёстой

В. Өөртөө хадгалах ёстой.

7. Найзад чинь мөнгө хэрэгтэй болжээ. Та энэ үед мөнгөтэй ба түүнд зээлбэл ингэж хэлнэ:

А. Чамд зээлж байгаадаа баярлаж байна.

Б. Чи надад хичнээн тусаллаа түүний хажууд миний мөнгө зээлэх юу ч биш

В. Зөв зарцуулаарай хэмнэх хэрэгтэй

8. Найзаасаа мөнгө зээлэх болбол

А. Санаа өгнө

Б.Шууд хэлнэ

В. Хэлж чадахгүй

9. Таны найз өөрт нь зохихгүй хувцас өмсвөл

А. Зохихгүй байгааг шууд хэлнэ

Б. Зохихгүй байгааг учирлан тайлбарлана.

В. Юу ч хэлэхгүй

10. Таны найз

А. Танаас боловсролтой

Б. Танаас боловсрол доогуур

В. Тантай ижил төвшний боловсролтой.

Үр дүн

Одоо хариултын үсгийг дараах хүснэгтийн оноонд шилжүүлэн нийт онооны нийлбэрийг гаргая.

	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
А	1	2	3	2	1	1	2	1	1	2
Б	2	1	2	3	3	3	3	2	2	1
В	3	3	1	1	2	2	1	3	3	3

21-30 оноо: Та үнэхээр сайн найз байна. Таны найзууд танд итгэж таниар бахархадаг. Ямар ч үед таны найзууд танд тус болно.

15-20 оноо: Та найзуудтай. Гэхдээ их дотны биш бололтой.

10-14 оноо: Бусдад гэхээсээ өөртөө илүү анхаарлаа хандуулдаг. Энэ чанараасаа болж та найз нөхөд цөөтэй. Сайн найз байхын тулд бусдад ч мөн туслах хэрэгтэй.